سيد علي اكبر قرشي
50
قاموس قرآن ( فارسي )
ايضا قيام مثل قوام بمعنى ما يقوم به الشىء است * ( وَلا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ الله لَكُمْ قِياماً ) * نساء : 5 . اموال مايهء قيام و قوام زندگى است اموال ، انسان و زندگى انسان را برپا ميدارد طبرسى از ابو الحسن نقل مىكند كه در قيام سه لغت هست : قيام و قوام و قيم ( بر وزن عنب ) و قيام چيزى است كه باعث قيام تو است . * ( جَعَلَ الله الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرامَ قِياماً لِلنَّاسِ ) * مائده : 97 . كعبه سبب قيام و قوام مردم است كه در « كعبه » خواهد آمد . قَيِّم : بفتح قاف و كسر ياء طبرسى آن را مستقيم گفته . * ( أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاه ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ ) * يوسف : 40 . دستور داده كه جز او را نپرستيد آنست دين صحيح و راه راست . بعضى آن را از قيام بمعنى ما يقوم به الشّىء گفتهاند چنان كه در اقرب قيّم امر را متولى امر گفته است يعنى آنست دينيكه قائم بمصالح و سبب اصلاح است ، بعضى آن را ثابت معنى كردهاند نگارنده قول وسط را مىپسندم . قَيِّمَة مؤنّث قيّم است * ( فِيها كُتُبٌ قَيِّمَةٌ ) * . . . * ( وَذلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ ) * بيّنة : 3 - 5 . * ( قُلْ إِنَّنِي هَدانِي رَبِّي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ دِيناً قِيَماً ) * انعام : 161 . قيم در قرآنها بر وزن عنب است ولى قيّما نيز خواندهاند طبرسى آن را مانند گذشته مستقيم ، بعضى مخفّف قيام بمعنى قوام يعنى دينيكه قائم بر مصالح مردم است . قَيّوم از اسماء حسنى است و سه بار در قرآن مجيد ذكر شده است * ( الله لا إِله إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ) * بقره : 255 - آل عمران : 2 . * ( وَعَنَتِ الْوُجُوه لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ ) * طه : 111 . اصل قيّوم قيووم است و او اول بياء قلب شده و ادغام گرديده است چنان كه اصل قيّام قيوام بوده است . لفظ قيّوم مبالغه و نمايندهء قيمومت